Life is Strange gaat richting een einde waar niemand om vroeg

Het einde van de eerste Life is Strange uit 2015 was een iconisch moment. De afgelopen jaren probeert ontwikkelaar Deck Nine dat succes en die impact te herhalen, maar de studio loopt het risico dat ze de historie juist bezoedelen.

Dit artikel bevat spoilers voor Life is Strange en Life is Strange: Double Exposure.

Offer je je boezemvriendin op om een heel dorp vol mensen te redden? Of laat je al die inwoners aan hun lot over om met haar de horizon tegemoet te kunnen rijden? Het is een keuze die bij veel mensen nog altijd in het geheugen gegrift staat.

In Life is Strange ontdekt hoofdpersoon Max dat ze de tijd een klein stukje kan terugdraaien. Ze ziet hoe haar jeugdvriendin Chloe, een punker met felgekleurd haar, wordt doodgeschoten in een toilet op school. Max steekt in een reflex haar hand uit en reist daarmee een paar uur terug in de tijd. Met haar kennis over de toekomst kan ze de dood van Chloe voorkomen.

Gedurende de rest van de game ontwikkelen haar krachten zich, al hebben ze meestal een naar bijeffect. Als Max bijvoorbeeld teruggaat om te voorkomen dat Chloe op jonge leeftijd haar vader verliest, blijkt dat Chloe in het heden plotseling in een rolstoel zit. Haar nu levende vader kocht een tweedehands auto voor haar, waarmee ze een gruwelijk ongeluk meemaakte. Het ‘butterfly effect’ in optima forma.

Al gauw blijkt dat Max’ geklooi met de tijdlijn een bovennatuurlijke storm van immense proporties oproept, die heel het dorp Arcadia Bay zal verwoesten. Aan het eind van de game krijg je als speler die hartverscheurende keuze. Reis je terug naar het begin van de game en laat je Chloe toch sterven? Dan heb je je tijdreiskrachten immers nooit gebruikt en zal die storm ook niet opdoemen. Of kies je voor jezelf en voor Chloe, en heeft de rest pech?

Vlinders in je buik

Het is een onmogelijke keuze. En nog extra onmogelijk als je er tijdens het spelen voor hebt gekozen dat de twee meer zijn dan alleen vrienden. Hoewel termen als seksualiteit en queerness nooit letterlijk worden besproken, is het duidelijk dat Max en Chloe ook op romantische wijze in elkaar geïnteresseerd kunnen zijn, afhankelijk van de aftakkingen die jij kiest. Aan het einde van de game kunnen ze elkaar ook kussen. Aangezien queer personages in grote games in die tijd niet alom aanwezig waren (en nog steeds niet), is de culturele impact van dit koppel niet te onderschatten.

Het was een vrijwel perfect einde waar lange tijd geen vervolg op denkbaar was. Hoe kun je voortborduren op twee zo drastisch verschillende uitkomsten? Spin-off Before the Storm was daarom een prequel die zich richtte op Chloe’s jongere jaren. De daaropvolgende games vertelden allemaal een ander verhaal over nieuwe personages met hun eigen bijzondere krachten.

Wel werd er een uitstekende comic-serie uitgebracht, waarin beide eindes ‘canon’ waren. Max schippert hierin tussen de parallelle universums die ontstonden door haar keuze, op zoek naar ‘haar’ Chloe die ergens in een realiteit op haar wachtte.

Met genoeg nostalgie en creatieve armoede gebeurde het onvermijdelijke: Square Enix wilde haar oude protagonisten graag terug en daarmee het adorerende publiek van die eerste game.

Terug in de tijd

Voor veel fans is de eerste Life is Strange vooral iets waar je met je tengels vanaf moet blijven. Maar met genoeg nostalgie en creatieve armoede gebeurde het onvermijdelijke: Square Enix wilde haar oude protagonisten graag terug en daarmee het adorerende publiek van die eerste game. Wellicht had de uitgever niet in de smiezen hoe makkelijk je die adoratie weer verliest.

In 2024 verscheen Life is Strange: Double Exposure, met de terugkeer van Max en inmiddels een andere ontwikkelaar aan het roer. De oorspronkelijke studio Dontnod is een eigen weg ingeslagen en bracht vorig jaar nog het zeer vergelijkbare Lost Records: Bloom & Rage uit. Hoewel de nieuwe ontwikkelaar Deck Nine had laten zien dat ze een eigen draai aan de reeks konden geven met True Colors, het derde deel uit de serie, was het alsnog de vraag of ze Max en Chloe ook eer aan konden doen. Dat bleek helaas niet het geval.

Om onduidelijke redenen kozen ze ervoor om alleen Max terug te brengen, zonder Chloe. De game begint met een simpele keuze: is Chloe overleden in het origineel, of leeft ze nog? Als je ervoor kiest dat Max haar heeft gered, dan word je geconfronteerd met een korte tekst dat zij en Chloe uit elkaar zijn gegroeid.

Je zou het realistisch kunnen noemen. Hadden we echt moeten verwachten dat een tienerromance was uitgegroeid tot iets permanents? (Alhoewel, zo is het wel tussen mij en mijn vrouw gegaan…) Maar hiermee werd op harteloze wijze een van de meest geliefde en invloedrijke queer game-koppels uit elkaar gescheurd, zonder het in beeld te brengen. Een schop tegen het zere been van de oude fans. Precies de fans die deze game binnen wilde halen door Max überhaupt terug te brengen.

Reünie

Deze maand verschijnt Life is Strange: Reunion, een game die belooft om het verhaal van Max en Chloe af te sluiten – al was die voor veel fans dus al afgesloten na het eerste deel. Na haar tijdreiskrachten lange tijd te hebben afgezworen, spreekt Max ze in Double Exposure weer aan om haar nieuwe vriendin Safi te redden. Daardoor heeft ze de tijdlijnen waarin Chloe leeft en stierf samengesmolten. Zij komt Max nu opzoeken omdat ze kampt met herinneringen die ze helemaal niet kan hebben.

Het is het begin van een interessant idee, al heeft het één groot nadeel: het maakt die onmogelijke keuze uit deel 1 met terugwerkende kracht waardeloos. Chloe wel of niet redden maakt niet zoveel uit. Uiteindelijk komen de tijdlijnen toch weer samen en tadaa: daar staat die punkchick met het felgekleurde haar weer bij je op de stoep.

Naast de wisseling in de wacht qua ontwikkelaar, is het verder opvallend dat de originele stemacteur van Chloe niet is teruggevraagd. Ashly Burch, die Chloe tot leven bracht met haar kenmerkende rebelse en rauwe acteerwerk, kwam er pas achter dat Reunion bestond toen de trailer online verscheen. Wellicht is ze te duur geworden na haar werk als Aloy in Sony’s blockbuster Horizon-games, maar ze is klaarblijkelijk niet eens gevraagd. De honneurs worden waargenomen door Rhianna DeVries, die ook de jonge Chloe speelde in prequel Before the Storm. Burch kon daar niet aan meewerken door de staking onder stemacteurs in 2016-2017.

De grootste zorgen komen van het feit dat dit sluitstuk al anderhalf jaar na Double Exposure verschijnt, een game die de kern van Life is Strange fundamenteel niet leek te begrijpen. Aan het eind van de game blijkt niet alleen Max een kracht te hebben, maar wordt onthuld dat Safi een gedaanteverwisselaar is. Safi gaat vervolgens op zoek naar andere mensen met krachten, en in een soort Marvel-achtige eindscène zien we nog iemand met de kenmerkende bloedneus die een bovennatuurlijke vaardigheid verraadt.

Hoe vreemd de vaardigheden in Life is Strange soms waren – van telekinese tot het aanvoelen van andermans gevoelens – de krachten zelf speelden zelden meer dan een bijrol in het verhaal. De games draaiden nooit om de oorsprong van die krachten, of de vraag hoeveel mensen bovennatuurlijk gezegend zijn. Het waren slechts kapstokken om een persoonlijk en emotioneel verhaal te vertellen. De kracht zelf was niet belangrijk, alleen wat de hoofdpersonen daarmee deden.

Deck Nine heeft een wonder nodig om die narratieve misstap recht te breien en een overtuigend nieuw einde te schrijven voor Max en Chloe dat het iconische moment uit de allereerste Life is Strange niet teniet doet. Het lijkt onmogelijk, maar er zijn wel vreemdere dingen gebeurd.