“Mijn vader zegt altijd dat tieners zo’n zorgeloos bestaan leiden, maar zo voelt het niet. Alles voelt groot en zwaar. Alles is het einde van de wereld”, zegt Cassandra. “We hebben nog geen vergelijkingsmateriaal. Misschien wordt het alleen nog maar erger”, antwoordt Slater. Jup.
Mixtape is een game die precies weet te vangen hoe het voelde om jong te zijn. Het schrijfwerk is zo goed, dat je daarna gelijk zelf wilt gaan schrijven. Het liefst over Mixtape, of over je eigen jeugd. Bij deze doe ik allebei.
Met scherpe dialogen neemt de game de dromen en problemen van zijn jonge sterren serieus, maar laat het ook zien dat je alles in perspectief moet zetten. Als volwassene weet ik inmiddels dat alles dat zo ontzettend groot en belangrijk leek toen ik 15 was, eigenlijk weinig invloed heeft gehad op de rest van mijn leven. Trek het je niet zo aan, zou ik tegen mijn jongere zelf willen zeggen. Maar ja, je bent een tiener en die gevoelens horen erbij…
Je bent wat je luistert
De verhalende game draait om drie jongeren in het begin van de jaren 90 op hun laatste dag samen, voordat ze hun eigen pad kiezen na de middelbare school. Cassandra wil ontsnappen aan haar overbeschermende ouders, Slater wil vooral dat er niet te veel van hem verwacht wordt, zodat hij kan ontdekken waar zijn hart ligt.
Hoofdpersoon Stacey vertrekt naar New York om hopelijk ontdekt te worden als music supervisor. Ze heeft een onuitputtelijke kennis van muziek en verzint voor elk moment in haar leven de perfecte mixtape. Zo voorziet ze de game van een soundtrack van gelicentieerde nummers uit die tijd, die ze allemaal aan een specifieke herinnering koppelt. “Voor je het weet luister je niet meer gewoon naar muziek, maar luister je naar wie je was”, legt ze aan het begin van de game uit.
Het helpt wel als je weet wat een cassettebandje en een potlood met elkaar te maken hebben.
Het is een krachtige ‘mission statement’ voor Mixtape. Muziek is niet zomaar iets dat je op de achtergrond op hebt staan, het is iets dat zich in je brein beitelt – zeker als je jong bent. Als ik Narcotic van Liquido hoor, denk ik aan alles loslaten en springen tot ik geen adem meer kan halen. Basket Case was het eerste nummer dat we met onze jonge band probeerden te coveren – het bestond immers maar uit een paar simpele akkoorden. Bij het eerste album van Counting Crows voel ik mezelf weer op mijn kamer zitten terwijl ik probeer uit te vogelen wie ik nou eigenlijk ben.
Mixtape werkt het best als je nostalgie hebt voor dezelfde periode, alhoewel dat ook weer niet helemaal waar is. Stacey en haar vrienden zijn tieners in het begin van de jaren 90, toen ik zelf net acht jaar oud was. Zij luisteren naar Devo, Iggy Pop en The Cure. Onze vriendengroep was meer Nirvana, System of a Down en Deftones. De muziek is misschien anders, maar het gevoel is hetzelfde. Al helpt het wel als je weet wat een cassettebandje en een potlood met elkaar te maken hebben.
De game gaat over vasthouden en loslaten, concepten die voor iedereen aan zullen komen, ongeacht in welk tijdperk je bent opgegroeid. Op hun laatste dag samen daalt bij de vrienden langzaam het besef in dat ze alles misschien wel voor de laatste keer doen. Natuurlijk kun je na de middelbare school nog contact blijven houden, maar je weet ook dat het anders wordt. Je doet geen dagelijkse autoritjes meer naar het winkelcentrum, samen headbangend op de achterbank.
Ik krijg de grootste nostalgieklap bij een stapel videobanden die naast de tv ligt in de slaapkamer van Stacey. Ze legt uit dat ze daarmee ’s avonds laat MTV opneemt, zodat ze de volgende dag alle videoclips kan terugkijken die ze heeft gemist toen ze sliep. Ik denk terug aan de middagen en avonden die ik zelf voor MTV en TMF hing, wachtend op mijn favoriete bands. Het beeld van een sinaasappel vol maden aan het begin van No Doubts clip van Don’t Speak staat me nog altijd bij, of de woede van Alanis Morissette die op You Oughta Know door de beeldbuis heen voelbaar was.
Niks is eeuwig
Het voelt raar om zo op je jeugd terug te blikken. Toen ik er middenin zat, dacht ik dat het eeuwig zou duren. Ik dacht dat MTV en TMF er altijd zouden zijn, dat ik tot in de oneindigheid nieuwe muziek zou ontdekken in de cd-bakken van de Free Record Shop. Nu ben ik in de veertig, is de wereld veranderd en zijn al die dingen er niet meer. Niet dat dat nou zo belangrijk is, maar zo voelt het wel. Misschien kijkt de tienerversie van mezelf nog altijd over mijn schouder mee, om me te vertellen hoe groots en meeslepend alles is.
Mixtape is dus een game over loslaten. Die momenten uit je jeugd komen nooit meer terug. Maar op een bijzondere manier gaat Mixtape ook over vasthouden, met name aan de herinneringen en de gevoelens die ze bij je losmaken. De nummers van de soundtrack worden vergezeld door korte, speelbare herinneringen. Je skatet bijvoorbeeld rustig van een berg af met je vrienden terwijl de new wave van Devo door de speakers knalt. Je kunt trucjes doen, maar het hoeft niet. Je krijgt er in ieder geval geen punten voor. Je doet het omdat het goed voelt.
In deze segmenten lapt de game regelmatig de realiteit aan zijn laars om de emoties van de personages duidelijk te maken. Als Stacey gelukkig is, stijgt ze letterlijk op van de grond en zweeft ze door de lucht. Bij een hartverscheurend moment trekt alle kleur weg uit de wereld en begint het spontaan te regenen. De gevoelens zijn belangrijker dan de natuurwetten. Dat is toevallig precies hoe het voelt om een tiener te zijn.
Ik kan mezelf soms makkelijk verliezen in nostalgie en het terugverlangen naar vroeger. Toen zag je je vriendengroep elke dag, had je nog niet zoveel verantwoordelijkheden en was het leven niet zo ingewikkeld (al voelde het wel zo). Mixtape is gelukkig meer dan alleen ‘nostalgia bait’ voor iedereen met warme gevoelens voor de nineties. De game weet de jeugd op zo’n manier te kaderen, dat het vooral fijn voelt om erop terug te blikken, zonder die immense heimwee naar een simpelere tijd. Al ben ik wel gelijk alle albums uit mijn tienerjaren terug gaan luisteren. Sommige dingen waren vroeger nou eenmaal echt beter.
