Muziek loopt als een rode draad door Hollow Knight: Silksong; religie voert in het verhaal de boventoon. De thematiek en muziek komen samen in de Dies Irae, een terugkerend motief van Silksongs soundtrack. Ik sprak hierover met Filippo Zaccaria en Aruth Masrangsan van Duo Potpourri, die samen klassieke bewerkingen van moderne gamemuziek maken.
Filippo (op klassieke klarinet) en Aruth (op klassieke piano) studeerden vorig jaar af aan het conservatorium in Den Haag. Daar ontmoetten ze elkaar ook. Onder de naam Duo Potpourri arrangeren ze gamemuziek tot een medley, vroeger ook wel potpourri genoemd. Een mengsel van klassiek en modern.
Eerder dit jaar traden ze op in verschillende zalen in Nederland met hun bewerking van de muziek van componist Christoper Larkin voor Hollow Knight en opvolger Silksong. Begin oktober volgen er nog drie concerten.
Ik vond het optreden van Aruth en Filippo in elk geval zeer de moeite waard. Afgelopen juli waren ze in Delft, waar ik ze zag in een klein zaaltje zonder airco tijdens alweer de tweede hittegolf van het jaar. Na prachtige interpretaties van onder meer City of Tears en The Radiance uit de eerste Hollow Knight, was het tijd voor de muziek van Silksong.
Muziek voor de mis
Als je het mij vraagt, is Silksong in ieder opzicht een verbetering. Larkin heeft zichzelf als componist ook overtroffen. Mede dankzij zijn muzikale begeleiding galmt de thesis en thematiek van het vervolg – de strijd tussen geloof en lotsbestemming – nog altijd na.
Ik heb zelf geen verstand van muziek, maar Filippo legt uit dat vier noten verantwoordelijk zijn voor die religieuze toon. Die vier vormen het begin van de Dies Irae, een muzikaal motief dat zijn oorsprong vindt in de middeleeuwen.
Het begon ooit als een gedicht over de dag des toorns, het moment dat God zijn definitieve oordeel velt over wie naar de hemel mag en wie de hel wacht. In de eeuwen daarna werd het vaak voorzien van muziek en in de katholieke kerk ten gehore gebracht als requiem, een mis voor de doden.
Toen Filippo – en met hem de rest van de wereld – op 4 september van vorig jaar eindelijk Silksong kon spelen, viel het motief hem niet meteen op. Pas toen hij als Hornet de eerste grote klok luidde, hoorde hij precies die vier noten. “Wat een leuke easter egg”, dacht hij toen nog. “Maar daarna zijn we beter gaan opletten en begonnen we het overal te horen.”
Muziek voor de massa
En dus werd een bewerking van Silksongs soundtrack het volgende project van Duo, nadat ze in 2025 al een paar Undertale-concerten hadden gegeven.
Filippo liep al met dit plan rond tijdens zijn bachelor in Italië. “Ik kreeg daar het idee om gamesoundtracks en klassieke muziek te combineren. In de 19e eeuw werden populaire opera’s en aria’s vaak opnieuw gearrangeerd voor een specifiek instrument, zodat de bladmuziek kon worden verkocht en mensen het thuis op bijvoorbeeld hun piano konden spelen.”
“Als ik even voor mezelf spreek: ik speel echt teringveel games.”
Hij zocht daarom een partner die zowel op de moderne als klassieke piano kon spelen, om samen een soort 19e eeuwse ‘potpourri’ van gamemuziek te arrangeren. Aruth was snel gevonden; Filippo zag hem beide instrumenten spelen tijdens een van de schooloptredens die ze voor hun studie moesten doen.
“Laat ik aan hem vragen”, dacht hij. “Toen bleek dat hij de games waar ik aan zat te denken voor dit project al kende!” Aruth: “Als ik even voor mezelf spreek: ik speel echt teringveel games.” Waaronder dus Hollow Knight en inmiddels ook het vervolg.
Filippo en Aruth hebben voor hun concert alle nummers zelf opnieuw gecomponeerd, dus zonder bladmuziek te gebruiken (als die er al was). “We doen het zelf, op gehoor”, aldus Filippo. “Op die manier worden we er gelijk bekend mee. En komen we zo dicht mogelijk bij hoe Christopher Larkin het heeft geschreven. Eerst moeten we tot de bron komen, daarna bepalen we of we iets willen aanpassen.”
Cogwork Dancers vinden ze allebei het mooiste nummer van Silksong. “Omdat het zowel bombastisch als melancholisch is, en zoveel tempowisselingen heeft”. Aan die compositie hebben ze dan ook niets gewijzigd. “Het zou raar zijn om dat te veranderen, want het heeft zo’n sterk narratief.” Hetzelfde geldt voor de muziek bij Grandmother Silk. “Dat stuk is vrijwel volledig gebaseerd op de Dies irae, in al zijn soorten en smaken.”
Dies Irae is overal
Terug naar het concert in Delft. Voordat Duo Potpourri verder gaat met de soundtrack van Silksong, spreekt Filippo eerst even de zaal toe. Hij vraagt of mensen bekend zijn met de alomaanwezigheid van Dies Irae. Niet alleen in de soundtrack van Silksong, maar eigenlijk in alle muziek en film.
Ter opfrissing speelt hij de noten op zijn klarinet, om vervolgens luidkeels de eerste regels van het eeuwenoude gedicht te scanderen. Op dat moment neem ik mezelf voor om hem en Aruth na afloop te vragen of ze open staan voor een interview.
“In films kondigt Dies Irae meestal de dood aan, bijvoorbeeld in Lord of the Rings”, vertelt Filippo. Het motief hoor je telkens terug wanneer de Nazgûl ten tonele verschijnen. “Het wordt ook wel vaak gebruikt in horror, en in relatie tot het lot. Toen ik het in Silksong hoorde, dacht ik dat het om die lotsbestemming ging.”
Christopher Larkin boort in zijn muziek bewust ook de originele betekenis aan. Filippo: “Dies Irae gaat oorspronkelijk over het einde van de wereld. Dat geeft het een religieuze ondertoon.” In Silksong speelt die religie, in ieder geval in de eerste aktes, effectief de hoofdrol. Vrijwel alle insecteninwoners van Pharloom zijn op weg naar de heilige hoofdstad, waar zij verlossing hopen te vinden. Een spirituele tocht waarvoor alles moet wijken: elke vorm van eigendom, lijfsbehoud en uiteindelijk zelfs hun vrije wil.
Silksongs eerste akte eindigt effectief voor de poorten van de hemel. En wie staat je daar op te wachten? The Last Judge. Dies Irae, dag des toorns.
Waar een wil is
Het is gelukkig niet alleen maar dood en determinisme dat de klok slaat. Wat Aruth mooi vindt aan de soundtrack van Silksong is dat er “een soort hoopvolle progressie in zit. Er zit altijd een ritme in de snaren dat hoop en wilskracht oproept”.
Die wisselwerking tussen lotsbestemming en vrije wil komt prachtig tot uiting tijdens de laatste akte, in gevecht met de eindbaas. Ook daar is de muziek weer doorspekt met Dies Irae. “Maar het is heel zangerig georkestreerd, zo erg dat het bijna cheesy wordt”, vindt Aruth. “Maar dat zoetsappige is juist mooi in een game over de dood. En tegelijkertijd moet de muziek ook episch zijn, want het is de laatste baas.”
Het is op dat punt van de game dat je het hoopvolle karakter het meest voelt. Wanneer je het ’t hardst nodig hebt. “Je denkt: misschien we kunnen dit koninkrijk van Pharloom daadwerkelijk redden.”
Dies Irae. Dit is dé dag.
Duo Potpourri treedt komende maand nog op in Amsterdam (1 oktober), Den Haag (2 oktober) en Eindhoven (3 oktober). Via hun Linktree kun je een ticket kopen.
