“Laatst riepen ze dat we de hele game met AI hebben gemaakt. Maar we hebben AI uit principe uit het gehele ontwikkelproces weggehouden.”
Afgelopen donderdag liep ik samen met het ontwikkelteam van het Groningse Outbound door de MediaMarkt. Na hun game eerder die week digitaal te hebben uitgebracht, zouden die dag de eerste fysieke schijfjes in winkels belanden.
Commercieel zijn die discs helemaal niet belangrijk meer, het spel verkoopt vooral digitaal goed. Maar het sentiment bij het team van Square Glade Games was groot. Ooit liepen zij immers tijdens schoolpauzes door Free Record Shops en andere winkels, hopend dat de vele gamecovers een indicatie gaven van wat ze moeten kopen. Schappen waar hun game nu ineens tussen stond.
Daar verzuchtte oprichter Marc Volger zich over recente kritiek op zijn game. In een trailer zat een voice-over van een iets te enthousiaste verteller, wat volgens een Reddit-gebruiker bewijs was dat die stem met AI was gegenereerd. Anderen vonden kort daarna screenshots met zogenaamd bewijs voor het gebruik van generatieve kunstmatige intelligentie om de game mee te bouwen.
Uit principe geen AI
Dat terwijl Marc helemaal geen AI zou hebben gebruikt. Niet bij het maken van de artwork, ook niet bij het genereren van de programmeercode die achter de schermen draait. Een van de afspraken bij de ontwikkeling was: alles moest door mensen worden gemaakt.
Wie op conferenties met ontwikkelaars over AI spreekt, hoort altijd hetzelfde: iedereen gebruikt het, niemand durft er voor uit te komen
Het ontwikkelteam bij Square Glade is daarmee waarschijnlijk in de minderheid. Een jaar geleden bleek dat de helft van de Nederlandse gameontwikkelaars op een manier gebruikmaakt van kunstmatige intelligentie. Dat waren alleen ontwikkelaars die voor het gebruik van AI durven uit te komen. Wie op conferenties met ontwikkelaars over AI spreekt, hoort altijd hetzelfde: iedereen gebruikt het, niemand durft er voor uit te komen.
Dat een ontwikkelaar die AI buiten de deur heeft gehouden zulke aantijgingen krijgt toegeslingerd is zuur. Waarschijnlijk zegt het iets over het speelveld waar Outbound zich inmiddels in begeeft. De Nederlandse game weet verrassend veel mensen te bereiken: een crowdfundingcampagne haalde 265.000 euro op (volgens Marc is dat inmiddels op), meer dan 1,5 miljoen fans hadden de game op Steam gewishlist. Het kleine ontwikkelteam staat op een wereldtoneel.
Een toneel waar je in 2026 best wel eens aan de schandpaal genageld kan worden. Dat gebeurde Square Glade ook in de eerste verkoopweek van Outbound, toen een van de ontwikkelaars een schrijver van een kritische Steam-recensie vroeg of die alsjeblieft offline gehaald kon worden. Niet heel handig, gaven ze achteraf toe. Outbound is inmiddels zo groot dat dit voorval nieuwswaardig genoeg was voor internationale sites zoals Video Games Chronicle.
AI =/= kwaliteit
Zeggen dat iets op AI lijkt is inmiddels synoniem geworden voor iets dat niet bevalt. Lees je een slecht geschreven artikel? Dikke kans dat in de reacties of op sociale media iemand roept dat het “wel lijkt alsof AI het heeft gemaakt”. Een iets te gelikte voice-over-stem? Moet wel AI zijn.
Je zou haast vergeten dat iets bedacht door mensen soms kan tegenvallen
Het wordt gebruikt als kwaliteitsstempel, als middel om iemand te bekritiseren. Staat ergens een gedachtenstreepje dat ChatGPT ook wel gebruikt in schrijfsels, dan is de beschuldiging zo gemaakt. Je zou haast vergeten dat iets bedacht door mensen soms kan tegenvallen. Terwijl die subjectiviteit juist aan de basis ligt van ieder kunstmedium.
Wie het voornamelijk een probleem vindt dat AI-kunst lelijk is, impliceert dat het gebruik van de technologie prima is als het er goed uitziet. Daarmee dreigen we voorbij te gaan aan andere discussies rond AI die nog veel belangrijker zijn. Over kunstenaars die minder werk krijgen omdat computers hun hebben vervangen, en de impact op ons stroomverbruik. De discussie over AI gaat niet over de kwaliteit, maar over hoe het gemaakt wordt.
Juist daarom is het belangrijk om eventjes extra stil te staan bij Outbound. Een game met een trailer waarin de voice-over een beetje gek klonk. Niet omdat grote AI-reuzen een vinger in de pap hadden, maar omdat een klein, Gronings team daar toevallig voor gekozen had.
