Wat gaat mijn digitale nalatenschap zijn? Ik heb meer dan de helft van mijn leven over games geschreven, maar wie gaat zich dat herinneren? Het meeste bewijs is in handen van een partij waar ik niet mee geassocieerd wil worden. Misschien dat ik daarom zo zuinig ben op een tien jaar oude opname van mijn interview met de makers van NieR: Automata.
Het is 15 juni, 2016. Ik ben voor de derde en laatste keer voor Gamer punt nl (niet naar die site gaan!) op de E3 in Los Angeles. Tegenover me zitten zeven ontwikkelaars van NieR: Automata, klaar om geïnterviewd te worden over dit onverwachte vervolg op een obscure game van zes jaar eerder.
Het is 28 januari, 2026. Het interview staat nog steeds als ‘Nieuwe opname’ op mijn telefoon, maar heb ik nooit uitgewerkt. De E3 is dood; Gamer werd vorig jaar afgeschoten, de huid onlangs verkocht aan een bedrijf dat de merknaam tot de laatste cent uit gaat hollen. Mede daarom zijn we Unpause gestart. Voor jullie, maar zeker ook voor onszelf. Wie draagt er anders zorg voor ons werk.
De een-na-laatste vraag kwam van Yoko Taro zelf. Of ik met hem op de foto wilde. De rollen leken omgedraaid.
Het interview verliep nogal bijzonder trouwens. Ik zat daar als groot liefhebber van het eerste deel, maar bleef een beetje aan de oppervlakte. Het laatste wat ik wilde was onprofessioneel overkomen. Het mocht ook niet te specifiek, want ik schreef voor een breder publiek. De ontwikkelaars zaten in hetzelfde schuitje. Zij wilden vooral meegeven dat NieR: Automata een spectaculaire actie-rpg ging worden, want voor dit deel werkten ze samen met het gerenommeerde Platinum Games. Wat NieR uniek maakte, was bijzaak. Dat verkocht toen nog geen exemplaren.
Round Enix
De setting was al net zo eigenaardig. Ik had de afspraak met uitgever Square Enix geboekt in de veronderstelling dat ik samen met andere journalisten in een ruimte zou zitten. Een zogeheten roundtable, waarbij iedereen tijd krijgt voor één vraag. Dit interview was in alle opzichten het tegenovergestelde. De tafel was rechthoekig, niet rond. Ik zat daar in mijn eentje, tegenover zeven ontwikkelaars. En zij stelden meer vragen dan ik, want ik had de vorige game daadwerkelijk gespeeld.
De een-na-laatste vraag kwam van Yoko Taro zelf, die man met dat rare masker. Of ik met hem op de foto wilde. De rollen leken omgedraaid. Fuck it, dacht ik. Een paar jaar eerder had ik nog vriendelijk bedankt voor een handtekening van Shigeru Miyamoto op mijn 3DS. Eén foto kon er wel vanaf. Zo professioneel is het beroep van gamejournalist nou ook weer niet. Tot slot vroeg hij of ik niet ook zijn masker op wilde, mits ik beloofde dat ik zijn daadwerkelijke hoofd niet zou publiceren. Dat zou ik nooit doen, maar het bewijs staat op mijn fotorol. Helemaal bovenaan zelfs, want het is de oudste foto die ik heb.
Het begin van het einde
Het zal je niet verbazen, maar ik moet de laatste tijd weer veel denken aan mijn tijd bij Gamer. Aan het abrupte einde, het prille begin, maar zeker ook die lange periode ertussenin. Als iemand die samen met andere journalisten net een nieuw platform heeft gelanceerd, weiger ik te geloven dat de ‘traditionele’ gamesite ten dode is opgeschreven. Hoe je het ook wendt of keert, gamejournalistiek is sinds die E3 in 2016 onherroepelijk veranderd. De tekens hingen aan de flinterdunne wand van de interviewruimte.
Een jaar eerder was ik ook in Los Angeles, maar volgde ik de persconferentie van Square Enix (waar de nieuwe NieR werd aangekondigd) ‘gewoon’ vanuit ons daar gehuurde huis. Dat wrong al een beetje. Hoezo ben ik naar de andere kant van de wereld gereisd om daar alsnog een livestream te kijken? En waarom moeten zeven ontwikkelaars mij een jaar later gameplay laten zien die de dag ervoor al op YouTube stond? Enkel zodat ik daarna kon vragen of er nog meer speelbare personages in de game zaten. Een detail dat zij niet wilden geven, en ik niet wilde weten.
Mijn beste vraag was of ze met het vervolg opnieuw een tragisch verhaal zouden vertellen, waarna Yoko Taro grinnikte dat hij met NieR: Automata voor een happy end ging. Meer dan tien miljoen verkochte exemplaren, een remake van het origineel, een reeks concerten en allerlei samenwerkingen met andere games later, heeft hij wat dat betreft gelijk gekregen.
Mario Musters
Hoe anders is de gameswereld nu. Livestreams en vooraf opgenomen presentaties zijn de norm, perstrips en interviews de uitzondering. Nintendo heeft zelfs z’n eigen Michel Musters gevonden om de Nintendo Today!-app van nieuws te voorzien. Hoe goed onze gewaardeerde nieuwsjager en collega ook is, zelfs hij kan die trend niet verslaan. Als we op uitgevers aangewezen zijn voor nieuws, (p)reviews en interviews, wat heeft een gamesite dan nog voor zin?
Vanuit de bedrijven gedacht is dit een welkome ontwikkeling. Zij kunnen direct hun publiek bereiken en houden volledige controle over de boodschap. Er is niemand die de ene Bowser confronteert met de straf voor de andere: levenslang een kwart van zijn inkomen terugbetalen aan Nintendo, omdat hij het illegaal downloaden van Switch-games faciliteerde. Tijdens Microsofts Developer Direct komen ook niet de duizenden ontwikkelaars in beeld die het bedrijf de afgelopen tijd heeft ontslagen. En Sony kan doen alsof Concord nooit heeft bestaan terwijl het zijn volgende liveservicegame aanprijst.
Er zijn de afgelopen tien jaar helaas nog veel ergere dingen gebeurd. Gamergate bleek de opmaat voor een aardverschuiving naar extreemrechts. De pandemie dreef mensen tot waanzin en bedrijven richting hun economische kookpunt. We leven in een post-algoritmische wereld, overspoeld door kunstmatige intelligentie. Het blijft matig en kunst wordt het nooit, maar we verdrinken erin. En het slurpt alle watervoorraden op. Ondertussen wordt de aarde steeds verder volgebouwd, zodat we nog meer machines kunnen maken. This cannot continue.
Welkom op Unpause
Ook daarom zijn we Unpause begonnen. Een website vrij van algoritmes en generatieve AI. Een platform waar ruimte is voor gamejournalistiek en kritiek. En voor een tien jaar te laat interview met de makers van NieR: Automata. Ik moet het alleen nog even uitwerken…
