In Nieuwspauze duiken we in het interessantste nieuws van de week. Xbox startte deze week met een grootschalige ontslagronde en laat vier ontwikkelstudio’s gaan – met een vijfde die waarschijnlijk volgt. Het bedrijf sprak onlangs al over een ‘reset’, maar waar het nu mee bezig is doet eerder denken aan het begin van het einde.
Nieuwspauze is een wekelijkse rubriek door ondergetekende. Vanuit mijn werk volg ik de game-industrie al decennialang nauwlettend. Er is altijd nieuwer nieuws, maar op Unpause druk ik juist even op pauze om wat langer stil te staan bij bepaalde berichtgeving.
Wie wil Xbox kopen voor een vriendenprijsje?
Nintendo was ooit heer en meester van de game-industrie, maar ten tijde van de GameCube werden ze links en rechts ingehaald door Sony en Microsoft. De paarse kubus was de thuisbasis van een aanzienlijk aantal sterke Nintendo-spellen – F-Zero GX, Metroid Prime en Pikmin om er maar een paar te noemen – maar het grote publiek had meer trek in Grand Theft Auto en Halo. Het bedrijf vond zichzelf opnieuw uit met de Wii, dat een compleet nieuwe manier van gamen bood en dat mensen aansprak die daarvoor nog geen controller hadden aangeraakt.
Tijdens die Wii-generatie kreeg Sony rake klappen te incasseren. Klappen die het deels zelf had uitgedeeld. De prijs van de PlayStation 3 op release schokte vriend en vijand, en toen Sony gevraagd werd hoe de gemiddelde consument dat bedrag kon ophoesten, zeiden ze doodleuk dat ze ook een extra baan erbij konden nemen. Het bedrijf was door het succes van de PlayStation 2 arrogant geworden, maar na een hobbelig begin zetten ze hun schouders eronder en brachten ze topspel na topspel uit voor de PS3. Hierdoor werd de console alsnog een succes. De volgende generatie maakten ze dezelfde fouten niet nog eens met de uiterst succesvolle PlayStation 4.
Het moge duidelijk zijn: het tij kán gekeerd worden in de game-industrie. Het is deze boodschap die Xbox sinds de komst van nieuwe ceo Asha Sharma ook lijkt te prediceren. Vorige maand gaf het bedrijf nog aan dat het bezig is met het ‘resetten’ van het Xbox-merk. En wie kan het ze kwalijk nemen? De Xbox Series-consoles leggen het af bij de concurrentie. Steeds minder mensen willen een Xbox naast hun tv hebben staan en de Game Pass-abonnees blijven dalen. Er moet iets veranderen om nog eens 25 jaar het hoofd boven water te kunnen houden, en snel ook.

Dat een belangrijk onderdeel van die reset een grootschalige ontslagronde en het wegbonjouren van enkele studio’s zou beslaan, konden we wel voorspellen. Niet alleen omdat de geruchtenmolen omtrent dit onderwerp al wekenlang draait, maar ook omdat dit nu eenmaal Microsofts modus operandi is. Met enige regelmaat worden er meermaals per jaar duizenden hardwerkende mensen op straat gezet, en het lijkt als de dag van gisteren dat we afscheid moesten nemen van Arkane Austin en Hi-Fi Rush-ontwikkelaar Tango Gameworks. We zijn niets anders van het bedrijf uit Redmond gewend.
En dus deelde Sharma deze week een ‘hartverwarmende’ e-mail naar werknemers op social media, waarin het ontslag van 3200 werknemers werd aangekondigd. 1600 nu, 1600 verspreid over de rest van dit fiscale jaar. Daarnaast worden Ninja Theory (van de Hellblade-games) en Undead Labs (van de State of Decay-spellen) verkocht aan een onbekende partij. Double Fine (Psychonauts) en Compulsion Games (South of Midnight) krijgen hun onafhankelijkheid weer terug. De toekomst van Arkane Lyon, dat zover bekend nog altijd aan een Blade-game werkt, is gehuld in nevelen. Maar dat de wegen van Arkane en Microsoft dit jaar nog gaan scheiden, lijkt onontkoombaar.
Op het eerste gezicht is het fijn dat de vijf hierboven genoemde studio’s niet meteen hun deuren sluiten. Toch betwijfel ik of ze in de toekomst beter af zijn dan als ze enkele jaren geleden helemaal niet door Microsoft waren overgenomen. Bij Undead Labs en Ninja Theory is het maar afwachten bij wat voor hels, op kapitaal gericht bedrijf ze terechtkomen. Veel succes aan Double Fine en Compulsion Games, die net gewend waren aan de zekerheid van Microsofts geldkraan, en nu weer op eigen benen moeten staan.
This is an important email I sent today to all employees at XBOX:
— ASHA (@asha_shar) July 6, 2026
Team,
We are beginning the most significant restructure in XBOX history. After careful consideration, I've made the difficult decision to reduce our team by approximately 3,200 throughout FY27. This will include…
Het is op zijn zachtst uitgedrukt een naaistreek, om nog maar te zwijgen over de vele ontslagen. Zo schijnt er alleen nog maar een geraamte over te zijn van de legendarische Doom-ontwikkelaar id Software, en zijn er ook honderden vertrokken bij de Elder Scrolls Online-studio. Het is een ronduit treurige situatie. Dit alles dus onder het mom van de grote reset bij Xbox. Een vernieuwde focus op de grootste gamefranchises, een slanker bedrijf dat sneller keuzes kan maken en het ‘overtollig vet’ kwijt is (‘vet’ dat ze potdorie zelf hebben aangeschaft), en een nieuw doel: een miljard spelers per dag. Klinkt heel realistisch, of niet?
Nee, natuurlijk niet. Xbox probeert zich nu al twee generaties lang opnieuw uit te vinden, maar niets werkt. Dus worden de pogingen steeds gewaagder. Eerst was het Xbox-games naar pc brengen, toen games ‘gratis’ speelbaar maken via Game Pass, toen spellen ook op de concurrerende consoles uitgeven, en nu is het is misschien toch weer wat meer exclusieve games op Xbox houden. Niets werkt, en een peperdure nieuwe console-pc-hybride lijkt ook niet het antwoord, ook al werken ze daar wel aan in de vorm van Project Helix. De nieuwe Xbox-strategie voelt als een koortsdroom, een laatste Weesgegroet waar Microsoft zelf ook niet meer in gelooft, laat staan de consument.
Weet je waar een afgeslankt bedrijf met minder studio’s en een hernieuwde focus op de allergrootste franchises aanlokkelijk voor is? Voor andere bedrijven die misschien wel oren hebben naar de overname van Xbox, wanneer Microsoft eindelijk hun meest risicovolle divisie besluit te verkopen. Net zoals dat het tonen van Senua en State of Decay 3 tijdens de Xbox Games Showcase vorige maand een slimme tactiek was om bedrijven te lokken die de studio’s achter deze games wilden kopen, zou het mij niets verbazen als Xbox achter de schermen nu ook zo wordt geëtaleerd. Wie dit inmiddels giftige merk nog zou willen overnemen is mij een raadsel, maar één ding weet ik zeker: alles is beter dan in de onkundige handen van Microsoft blijven dralen.
Verder in het nieuws…
- Oude tijden herleven op PS5 en PS4, want daar zijn gisteravond Call of Duty: Black Ops en Black Ops 2 voor verschenen, inclusief zowel de single- als multiplayer. Elke game kost 40 euro, maar met een PS Plus-abonnement betaal je de helft. Ook kun je voor 30 euro een seizoenspas kopen voor beide games zodat je alle dlc ontvangt.
- We krijgen in augustus en oktober in totaal vijf nieuwe Lego-sets gebaseerd op Pokémon, en kijk vooral eens even naar deze mooie replica van de Pokéball die opengemaakt kan worden en waar we het laboratorium van professor Oak zien. Je moet er wel 259,99 euro voor hebben, maar voor echte fans is dat natuurlijk geen obstakel.
- Nintendo gaat de Switch 2 en diverse controllers vervangen op de Europese markt. Om aan nieuwe Europese wetten te voldoen, krijgen we dit en volgend jaar nieuwe modellen met een accu die makkelijker te vervangen is. Dat is een win voor de consument, want zo hoeft je Switch 2 niet bij het grof vuil wanneer de accu het begeeft. Overigens neemt Nintendo niet de moeite om dit voor de eerste Switch te doen, en die gaat hier dan ook uit de verkoop.
- Hebben we nog even geduld? Bloomberg-journalist Jason Schreier claimt dat we nog minstens twee à drie jaar kunnen wachten op The Elder Scrolls 6. Ach, we wachten al sinds de release van Skyrim in 2011, dan kunnen die paar jaar er ook nog wel bij. Grand Theft Auto is er niets bij.
- In het verlengde van de Xbox-ontslagen: volgens Bloomberg zou Obsidian gestopt zijn met de ontwikkeling van Avowed 2. Zonde, maar er is ook goed nieuws: in plaats daarvan zouden ze aan een nieuwe Fallout-game werken. Aangezien ze aan het roer stonden van Fallout: New Vegas, belooft dat veel goeds. Als ze de kans krijgen om lang genoeg te blijven bestaan onder Microsoft, tenminste.
- Vanaf 30 september is de mobiele game Mario Kart Tour niet meer speelbaar. Het spel is zeven jaar meegegaan, maar later dit jaar houdt het echt op. Nintendo lijkt de afgelopen jaren steeds minder te hebben geïnvesteerd in zijn smartphonegames, en dat kunnen we het bedrijf niet echt kwalijk nemen. Houd het maar lekker bij de Switch 2, Nintendo.
- Assassin’s Creed Black Flag Resynced is deze week uitgekomen, maar dat was geen goed nieuws voor Ubisoft Barcelona, waar diverse mensen aan de game hebben gewerkt. Volgens Insider Gaming zijn er namelijk 51 mensen ontslagen.
- De soulslike actie-rpg Mortal Shell 2 heeft een releasedatum te pakken: de game verschijnt op 20 augustus voor PS5, Xbox Series-consoles en Steam voor de schappelijke prijs van 49,99 euro. Het eerste deel was zeker niet verkeerd, dus dit is er eentje om in de gaten te houden. Hieronder is een nieuwe trailer te zien.