Ik las vandaag toevallig – al wist ik toen nog niet dat het toeval zo hard zou toeslaan – een column in het NRC over de wedloop rondom kunstmatige intelligentie. Europa zou hierin hopeloos achterlopen volgens allerlei AI-experts, en daardoor nog afhankelijker worden van de Verenigde Staten dan wel China.
“Maar”, schrijft politiek filosoof Josette Daemen, “ben ik gek als ik vraag of de efficiëntste manier om onszelf niet afhankelijk te maken van Amerikaanse AI-modellen misschien is om onszelf überhaupt niet afhankelijk te maken van AI-modellen?”
Daemen vraagt zichzelf af waarom niemand zich af lijkt te vragen of we dat wel moeten willen: niet achterblijven “in een door Big Tech gehypete ‘AI-race’. Wat een armoe om te denken dat dat onze enige optie is”, sluit ze haar column af.
Dat fysieke games in populariteit afnemen, mag een feit heten.
Die laatste zin blijft hangen. Niet enkel omdat het de afsluiter is, maar omdat ik niet veel later vandaag lees dat er vanaf januari 2028 geen fysieke discs meer geproduceerd worden van games voor PlayStation-systemen. Er zullen nog wel doosjes in de winkels komen te liggen (als die winkels nog bestaan tenminste), maar daarin zit dan waarschijnlijk enkel een downloadcode.
Dat fysieke games in populariteit afnemen, mag een feit heten. Die ontwikkeling is al lange tijd gaande. Uitgever Capcom liet tijdens de presentatie van hun meest recente financiële cijfers weten dat 93% van alle verkochte games een digitale aanschaf betreft. Dat is een percentage waarmee je retail prima op sterven na dood kunt verklaren.
Vers van het persbericht
Toch staat me iets tegen in de hele communicatie rondom die digitale verschuiving. De kwestie is dit keer niet: moeten we dit wel willen? Ik vind van niet, maar dat schuif ik voor nu even terzijde. Mijn vraag is: wilden we dit überhaupt?
Sony beweert in ieder geval van wel. In een blogpost op PlayStation Blog schrijft het bedrijf:
“As consumer preferences and the broader entertainment industry continue to shift away from physical discs to digital, physical game disc production for all new games releasing on PlayStation consoles will be discontinued starting January 2028.”
Dat klinkt logisch. Als onze consumentenvoorkeuren immers blijven verschuiven richting digitaal, waarom zou je dan nog fysieke discs blijven produceren?
Ik citeer nog even door.
“This is a natural direction for Sony Interactive Entertainment to adapt to consumer trends as the general preference for digital media significantly outpaces physical discs.”
Sid Shuman van SIE’s communicatieafdeling noemt het hier een natuurlijke richting. Het bedrijf speelt enkel in op trends van ons, wij als consumenten, wij die een steeds groter wordende voorkeur laten zien voor digitale media. Dit is enkel omdat wij dit gewild hebben.
“This transition will enable us to align more closely with how most of our community prefers to access and play games today.”
Waar een wil is
Nu begin ik toch langzaam maar zeker mijn geduld en begrip te verliezen. Wat staat hier nou eigenlijk? Ik kan het letterlijk proberen te vertalen, maar dat brengt me niet veel verder. Wat we hieruit op moeten maken is blijkbaar dat het een goede ontwikkeling is. Door deze transitie kan Sony zich nog dichter positioneren bij hoe het grootste deel van de PlayStation-community het liefste games verkrijgt en speelt. Twee handen op één buik, zonder een fysieke disc ertussen.
Dat niet iedereen spellen het liefst digitaal koopt of speelt, is bijzaak. Onthoud, dat is niet Sony’s schuld. Wij wilden dit, zelfs de mensen die het niet wilden.
Het wordt nog mooier. In de laatste alinea staat doodleuk: “We’ll continue to prioritize our resources to drive innovation in how players can access games and provide choices as to where players prefer to purchase new games, whether that’s at retailers or PlayStation Store.”
De vraag blijft of wij consumenten dit nou echt hebben gewild.
Je moet het maar uit je toetsenbord kunnen krijgen. Durven beweren dat je innoveert op het gebied van manieren om nieuwe games te kopen, of dat nu via retailers is of de PlayStation Store, door een van die twee keuzes definitief de nek om te draaien. Zelfs als je in 2028 nog naar een fysieke gamewinkel gaat, ben je uiteindelijk veroordeeld tot de PlayStation Store. Het is alweer wat jaren geleden dat ik economie studeerde, maar volgens mij hoort dat onder het hoofdstuk ‘monopolie’, en niet ‘innovatie’.
Consuminderen
De beslissing zelf verbaast me overigens niets. Het komt een bedrijf als Sony niet slecht uit dat de markt voor fysieke discs voortdurend aan populariteit blijft inboeten. Zeker het tweedehandsaanbod was uitgevers een flinke doorn in het oog. Dat zijn allemaal games die ze veel liever verkopen via hun eigen digitale winkelomgeving om zo de volle marge te pakken. En dus is de dreigende dood van fysieke discs voor hen een zegen.
De vraag blijft of wij consumenten dit nou echt hebben gewild. Ik weet het nog net zo niet. Hebben we hierin ooit een vrije keuze gehad? Of is het eerder zo dat uitgevers ons al jaren steeds meer richting het digitale landschap duwen? Waar de standaardconsole al een tijdje zonder discdrive wordt verkocht, voor een paar tientjes goedkoper.
Daar waar je toch al op de dag van release een update van even zoveel gigabyte als het spel zelf moet downloaden. Waar je de game 72 uur eerder kan spelen. En waar je ‘m dan voortaan op iedere andere PlayStation-console kunt spelen zolang je daar met je account bent ingelogd, zonder dat je steeds dat enorme doosje mee hoeft te slepen.
Voor de voorzienbare toekomst althans. Tot Sony besluit dat jij als consument niet langer geïnteresseerd bent in het toegang blijven houden tot je digitale gamebibliotheek, omdat je voorkeur is verschoven naar spellen online streamen en daar steeds weer opnieuw voor betalen.
Gelukkig is dit niet het enige nieuws van Playstation vandaag, want Sony gaf meteen nog een update over de digitale winkel voor PS3- en PS Vita-games. “After nearly two decades of supporting the PS3 console generation, we wanted to let you know we will be closing the PlayStation Store on PS3, as well as on PS Vita.”
De zogenaamde toekomst die Sony vandaag schetst, wordt uiteindelijk weer verleden tijd. Wees gewaarschuwd. En weet dat het onze eigen schuld was.
